Witamy na stronie
Stowarzyszenia Biblistów Polskich

Fundacja Pro Futuro Theologiae we współpracy ze Stowarzyszeniem Biblistów Polskich ogłasza nabór wniosków o stypendia badawcze dla osób i instytucji prowadzących badania nad Pismem Świętym.

Program skierowany jest do instytucji działających w obszarze nauki, a także do osób fizycznych posiadających kościelny licencjat z teologii, które są uczestnikami szkoły doktorskiej lub przygotowują rozprawę doktorską z tzw. wolnej stopy.

Stypendium może wynieść do 15 000 zł i zostać wypłacone jednorazowo lub w ratach. Środki mogą zostać przeznaczone na koszty niezbędne do realizacji projektu badawczego. Czas realizacji projektu powinien wynosić od 1 do 3 miesięcy.

W ramach jednego konkursu można złożyć jeden wniosek. Po zakończeniu projektu wymagane jest przygotowanie raportu końcowego obejmującego wyniki badań, rozliczenie finansowe, informacje o publikacjach oraz streszczenie popularnonaukowe.

Termin składania wniosków upływa 16 lutego 2026 r.

Dokumenty należy przesyłać na adres: konkursy.pft@gmail.com

Regulamin konkursu oraz niezbędne dokumenty dostępne są na stronie organizatora: https://pft.umk.pl/konkurs-na-stypendia-badawcze-dla-biblistow/

„Odważnie głosić Ewangelię Boga światu” (1 Tes 2,2)

W dniach 19–25 kwietnia 2026 roku Kościół w Polsce będzie przeżywał XVIII Ogólnopolski Tydzień Biblijny – jedno z najważniejszych wydarzeń duszpasterskich, którego celem jest pogłębienie relacji wiernych ze Słowem Bożym. Tegoroczna edycja posiada wyjątkowy charakter, ponieważ wpisuje się w jubileusz 20-lecia działalności Dzieła Biblijnego oraz w dziesiątą odsłonę Narodowego Czytania Pisma Świętego.

Hasło przewodnie „Odważnie głosić Ewangelię Boga światu”, zaczerpnięte z Pierwszego Listu do Tesaloniczan, wskazuje na fundamentalny wymiar życia chrześcijańskiego, jakim jest misja. W kontekście programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce „Uczniowie – misjonarze” szczególnego znaczenia nabiera postać św. Pawła Apostoła. Jego działalność ukazuje dynamikę wiary przeżywanej nie tylko jako osobista relacja z Chrystusem, lecz także jako zobowiązanie do jej przekazywania innym – nawet w obliczu trudności i prześladowań.

Teologiczne i duszpasterskie znaczenie wydarzenia

Tydzień Biblijny nie jest jedynie cyklem wydarzeń religijnych, lecz stanowi część szerszego procesu odnowy życia biblijnego w Kościele. W centrum tej inicjatywy znajduje się przekonanie, że Pismo Święte jest żywym słowem Boga, które nieustannie przemawia do człowieka i kształtuje jego wiarę.

Szczególne znaczenie w tegorocznej edycji ma lektura Pierwszego i Drugiego Listu do Tesaloniczan – najstarszych pism Nowego Testamentu. Ukazują one pierwotny Kościół jako wspólnotę dynamiczną, misyjną i zakorzenioną w doświadczeniu Chrystusa zmartwychwstałego. Teksty te stają się inspiracją dla współczesnych chrześcijan, którzy są wezwani do odważnego świadectwa w świecie naznaczonym sekularyzacją i relatywizmem.

Inauguracja i przebieg Tygodnia Biblijnego

Centralnym momentem inaugurującym Tydzień Biblijny jest III Niedziela Wielkanocna. W tym dniu w parafiach całej Polski odbywa się uroczysta intronizacja Księgi Pisma Świętego. Liturgia podkreśla znaczenie Słowa Bożego jako fundamentu życia Kościoła, a wierni zostają zaproszeni do jego wspólnotowego i indywidualnego odczytywania.

W kolejnych dniach tygodnia organizowane są liczne wydarzenia o charakterze liturgicznym, formacyjnym i ewangelizacyjnym. Należą do nich celebracje Słowa Bożego, nabożeństwa inspirowane Biblią, spotkania modlitewne oraz konferencje biblijne. Szczególne miejsce zajmuje praktyka lectio divina, która uczy medytacyjnego i modlitewnego czytania Pisma Świętego.

Ks. prof. Henryk Witczyk na Niedzielę Biblijną

Plakat - Tydzień Biblijny

Plakat - Narodowe Czytanie Pisma Świętego

Sigla

Przegląd Biblijny

Najciekawsze wyniki najnowszych badań w Bazylice Grobu Bożego nie polegają na sensacyjnym „udowodnieniu” opowiadań paschalnych, lecz na coraz precyzyjniejszym odtworzeniu historii miejsca. Wykopaliska rozpoczęte w 2022 roku były związane z restauracją posadzki kompleksu i prowadzono je za zgodą trzech wspólnot odpowiedzialnych za bazylikę — Patriarchatu Prawosławnego, Kustodii Ziemi Świętej i Patriarchatu Ormiańskiego — przez zespół Sapienza Università di Roma w ramach programu „Grandi Scavi”, pod nadzorem Israel Antiquities Authority. Już sam ten kontekst jest ważny: badania nie dotyczyły marginalnego stanowiska, lecz jednego z najbardziej złożonych i obciążonych pamięcią miejsc chrześcijaństwa. 

Najstarsza odsłonięta warstwa wskazuje, że obszar obecnej bazyliki był intensywnie eksploatowany jako kamieniołom. Później część niewielkich przestrzeni wypełniono ziemią i obmurowano suchym murem, tworząc niewielkie poletka uprawne. W analizach paleobotanicznych rozpoznano resztki zbóż, winorośli, fig i innych roślin trawiastych; znaleziono też drewno winnej latorośli, a badania pyłkowe pozwoliły ostrożnie mówić o możliwej uprawie drzew oliwnych. Dopiero na tej przestrzeni pojawiły się uszkodzone później struktury grobowe. Dla lektury J 19,41 to ustalenie ma znaczenie duże, ale trzeba zachować dyscyplinę metodologiczną: archeologia nie „potwierdza zmartwychwstania”, lecz pokazuje, że obraz ogrodu i nowego grobu w pobliżu miejsca egzekucji jest topograficznie wiarygodny. 

Raport z badań za rok 2023 przyniósł kolejny ważny element: zakończono eksplorację części rotundy i zrekonstruowano sekwencję pierwszej monumentalizacji czczonego grobu. Równocześnie odkryto apsydę wczesnochrześcijańskiej świątyni, pod którą przebiega rzymska ulica. To odkrycie jest bardzo istotne dla historii miasta, ponieważ pokazuje, że chrześcijańska monumentalizacja miejsca nie dokonała się w próżni, ale w przestrzeni już wcześniej przekształconej urbanistycznie. Bazylika Grobu Bożego okazuje się zatem nie tylko miejscem kultu, lecz także znakomitym świadkiem przejścia od rzymskiej Aelii do chrześcijańskiej Jerozolimy późnej starożytności. 

Bardzo cenne były także komunikaty ogłoszone po pracach przy samym Edicule. Christian Media Center podało, że badacze dotarli tam do poziomów z IV wieku, odsłaniając wejście do konstantyńskiego Edicule wraz ze schodami i elementami podziałów liturgicznych, które można zestawiać ze świadectwem Egerii z końca IV wieku. Zespół wskazał ponadto na depozyt monet pomagający datować koniec dekoracji rotundy i jej posadzki na około 378/379 rok, a także na rozpoznanie części dna komory grobowej. Oznacza to, że nie badamy tu jedynie „tradycji”, lecz bardzo konkretny proces architektonicznego wydobywania i porządkowania miejsca pamięci dla ruchu pielgrzymkowego w epoce późnoantycznej. 

Raport za rok 2024 poszerzył perspektywę jeszcze bardziej. Badacze stwierdzili, że kamieniołom ciągnie się zasadniczo pod całym obszarem obecnego kościoła i wszędzie zalega pod późniejszymi strukturami, co wzmacnia obraz miejsca jako terenu o długiej, przedchrześcijańskiej historii użytkowania. Równolegle rozwijano dokumentację cyfrową 3D i badania archeobotaniczne: w dorobku zespołu Sapienza pojawiły się zarówno publikacje o dokumentacji warstw bazyliki, jak i abstrakty oraz komunikaty o pierwszych badaniach archeobotanicznych w samym kompleksie Grobu Bożego. To ważny sygnał, że przyszłość archeologii miejsc świętych nie leży już wyłącznie w klasycznej stratygrafii, ale w łączeniu archeologii, geologii, botaniki, topografii cyfrowej i analizy źródeł pisanych. 

Warto dodać, że najnowsze odkrycia dotyczą nie tylko warstw rzymskich i konstantyńskich. W 2024 roku badacze związani z Austrian Academy of Sciences i Israel Antiquities Authority rozpoznali w bazylice wielką płytę dawnego ołtarza krzyżowców, konsekrowanego w 1149 roku, uznając go za największy znany średniowieczny ołtarz tego typu. To odkrycie nie mówi bezpośrednio o czasach Jezusa, ale przypomina, że Bazylika Grobu Bożego jest „palimpsestem Paschy”: miejscem, gdzie nakładają się na siebie pamięć ewangeliczna, późnoantyczna monumentalizacja, liturgia pielgrzymkowa, sztuka średniowieczna i nowoczesna konserwacja. 

Najuczciwszy wniosek brzmi więc tak: archeologia nie może wypowiedzieć się o samym wydarzeniu zmartwychwstania, bo przekracza ono kompetencje metody archeologicznej. Może jednak odpowiedzieć na pytania o topografię, chronologię, formy dawnego użytkowania terenu, historię kultu i materialną ciągłość pamięci. A właśnie w tych punktach najnowsze badania wzmacniają tezę, że tradycja Grobu Bożego nie jest późną fantazją, lecz tradycją zakorzenioną w realnej historii miejsca.